Stedenbouwkundige vergunning: ja, maar wat is dat eigenlijk?
Als je van plan bent om te bouwen, te renoveren of je woning uit te breiden, vraag je je misschien af of je een stedenbouwkundige vergunning nodig hebt. Welke werken vereisen dat beruchte ‘toelatingsbewijs’? Binnen welke termijnen kan je hopen om die te verkrijgen? En in welke gevallen is ze net niét verplicht? Je leest het in dit artikel van Select Home.
Het is geen geheim: het stedenbouwkundig recht is in België nog steeds behoorlijk complex. Het gaat om een geregionaliseerde bevoegdheid. Dat betekent dat, afhankelijk van de regio waarin je woont, de regels rond ruimtelijke ordening en stedenbouw verschillen. Toch is het altijd de gemeente waar je woning gelegen is, of waar je je bouwproject wil realiseren, die beslist of je al dan niet een bouwvergunning krijgt. Voor elke vraag of aanvraag moet je je dus richten tot de dienst ruimtelijke ordening van je gemeente.
Wanneer en hoe vraag je een stedenbouwkundige vergunning aan?
De basisregel is eenvoudig: of het nu gaat om bouwen, slopen, renoveren of verbouwen – zelfs op middelgrote schaal – de meeste werken vereisen een stedenbouwkundige vergunning. Vrijgesteld zijn is eerder uitzondering dan regel. Sommige kleine werken vereisen geen bouwvergunning of administratieve formaliteiten. Denk bijvoorbeeld aan het omvormen van een keuken tot eetkamer, het plaatsen van zonnepanelen zolang ze niet zichtbaar zijn vanaf de openbare ruimte, het aanleggen van een terras, het bouwen van een tuinhuis met een oppervlakte van maximaal 20 m², of het aanleggen van een zwembad tot 75 m². Opnieuw geldt: de uitzonderingen verschillen naargelang je in Brussel, Vlaanderen of Wallonië woont. Informeer je dus altijd goed bij je gemeentelijke diensten.
De juiste instantie aanspreken, het correcte formulier kiezen, de behandelingstermijnen berekenen… In de meeste gevallen sta je er niet alleen voor bij het aanvragen van een bouwvergunning. Voor renovatie-, verbouwings- en uiteraard nieuwbouwprojecten word je vaak begeleid door een architect. Zowel in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest als in Wallonië is – uitzonderingen daargelaten – voor elke aanvraag van een stedenbouwkundige vergunning de tussenkomst van een professional, en dus een architect, verplicht.
Administratief gezien: welke documenten zijn nodig?
Bij een aanvraag voor een bouwvergunning moet je een reeks documenten indienen, vooral plannen: plannen van de bestaande toestand, plannen van het project op groot formaat en inplantingsplannen. Je architect moet onder meer de weg, de voetpaden en de aanpalende percelen opmeten en informatie verzamelen bij je gemeente of zelfs bij de regio waarin je je toekomstige woning of sleutel-op-de-deurwoning wil bouwen. Daarnaast zijn er ook het administratieve aanvraagformulier, de PEB-aspecten van het project en statistische documenten. Zodra alles compleet is, moet je dossier in papieren versie worden ingediend bij je gemeentelijke administratie. De aanvraagprocedure start pas wanneer het dossier volledig is. Zodra de gemeente je dossier als volledig beschouwt, ontvang je daarvan een ontvangstbewijs. Vanaf dat moment begint de behandeling.
Er bestaan tegenwoordig vaste termijnen die de gemeentelijke overheden moeten respecteren bij het behandelen van aanvragen voor een stedenbouwkundige vergunning. Doen ze dat niet, dan neemt de hogere overheid – met name het Gewest – het dossier over. Uiteraard verschillen de termijnen naargelang de omvang van je project en de specifieke voorwaarden die eraan verbonden zijn. In de praktijk beschikt het college van burgemeester en schepenen over een termijn van 75 dagen om een beslissing te nemen bij een ‘eenvoudige’ aanvraag, wat de meeste particuliere dossiers zijn. Ter info: in sommige gevallen kunnen deze termijnen oplopen van 90 tot 160 dagen.
